کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا برگزارشد/اتحادیه اوراسیا حلقه اتصال ایران به نظام تجارت چندجانبه
تاریخ: ۱۳ تیر ۱۳۹۹ ساعت: 23:24:16


http://shabakehiranian.ir/assets/uploads/Ads/main/52e8a1fd0f480480f71603937eded31a.gif

http://shabakehiranian.ir/assets/uploads/Ads/main/2f82a09e3a0121d4ee728c131b19bcc1.jpg

http://shabakehiranian.ir/assets/uploads/Ads/main/ed3d9557dbef191b501af55c266fa495.png

http://shabakehiranian.ir/assets/uploads/Ads/main/f92b3b84c8097bbb246577a420a39b79.jpg

logo-samandehi


کد خبر : 45600 || تاریخ : ۱۳۹۸/۱۰/۲۳ ۱۸:۲۵                 اقتصاد کلان و بودجه

کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا برگزارشد/اتحادیه اوراسیا حلقه اتصال ایران به نظام تجارت چندجانبه


ایرانیان_کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا یکشنبه 22 دی ماه 1398 در محل خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزارگردید.


کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا برگزارشد/اتحادیه اوراسیا حلقه اتصال ایران به نظام تجارت چندجانبه

به گزارش شبکه خبری ایرانیان ،کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا  یکشنبه 22دی ماه 1398 در محل خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزارگردید.

دکتر کیومرث یزدان پناه (عضو هیئت علمی جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران) در این  کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا  در سخنانی  با عنوان ظرفیت ها و عوامل پایداری وابستگی متقابل و تاثیر گذار بر توسعه روابط ایران با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا را ارئه داد و اظهارداشت:مدل وابستگی متقابل گامی به جلو برای شناخت پدیده های جهانی فراتر از تعاملات دولت ها محسوب می شود. برخی از خصوصیات این مدل را در عناوین ذیل می توان خلاصه کرد:

1-    بازیگران روابط بین الملل تنها دولت ها نیستند؛ شرکت های چند ملیتی و سازمان ها و رژیم های بین المللی بازیگران جدیدی هستند که در کنار دولت ها نقش آفرینی می کنند.

2-    2مسائل اساسی جهان دیگر تنها مسائل نظامی ، امنیتی و استراتژیک نیست ، بلکه مسائل اقتصادی ،زیست محیطی ،اجتماعی و فرهنگی اهمیت بیشتری یافته اند. این دگرگونی حرکت از سوی سیاست حاد به سوی سیاست ملایم و سازگار خوانده می شود. به همین دلیل نیز کاربرد زور و قدرت نظامی کمتر و همکاری های اقتصادی ، اجتماعی بیشتر می شود.

3-    قاعده رفتار در عرصه جهانی از تعارض و تخاصم به همکاری های فراملی تغییر کرده است . در شرایط وابستگی متقابل قاعده بازی دیگر بازی حاصل جمع صفر نیست ، بلکه برد و باخت می تواند به طور یکسان برای همه طرف های بازی باشد . در روابط بین الملل برد یک بازیگر لزوما به معنی باخت دیگری نیست و بازی جدید می تواند دو یا چند برنده و بازنده داشته باشد.

4-    سلسله مراتب قدرت که متکی بر قدرت نظامی بود جای خود را به شبکه پیچیده ای از همکاری ها می دهد که دیگر سلسله مراتبی نیست.


سابقه شکل گیری اتحادیه اقتصادی اوراسیا


سابقه شکل گیری اتحادیه اقتصادی اورآسیا به میانه دهه 1990میلادی باز میگردد و ریشه نظری آن در پیشنهاد نور سلطان نظر بایف، رئیس جمهور قزاقستان قرار دارد. جامعه اقتصادی اورآسیا بر مبنای این ایده در سال 2000با مشارکت سه کشور بلاروس، قرقیزستان، و با هدف ایجاد بازار مشترک برای کشور های عضو به شکل گرفت. جمهوری ازبکستان نیز در سال 2006به این بلوک تجاری پیوست.
به موازات آن روسیه، قزاقستان و بلاروس در سال ،2007درباره ایجاد یک اتحادیه گمرکی میان خود به توافق رسیدند. این اتحادیه گمرکی طی چند مرحله در سال 2010میان این سه کشور آغاز به کار کرد.
اتحادیه اقتصادی اوراسیا با ادغام دو بلوک تجاری – گمرکی اتحادیه گمرکی منطقه اوراسیا و نیز جامعه اقتصادی اوراسیا به وجود آمد و فعالیت خود را رسما از ابتدای ژانویه سال 2015آغاز کرد.

ارمنستان در 2ژانویه 2015و قرقیزستان در 16اوت 2015به عضویت کامل اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آمدند. در حال حاضر، اعضای این اتحادیه روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان هستند که عضو اتحادیه گمرکی اوراسیا نیز هستند. تاجیکستان، گرجستان، ازبکستان، مولداوی،اوکراین،پاکستان، ترکیه، ایران، چین و ویتنام نیز از دیگر گزینه های احتمالی عضویت در این اتحادیه اوراسیا هستند.

 

اهداف و کارکرد اتحادیه


هدف این اتحادیه، ایجاد فضای یکپارچه اقتصادی، توسعه بازار مشترک ودستیابی به حرکت آزاد کالا،سرمایه ، خدمات و مردم در بازار واحد کشور های عضو، کاهش قیمت کالا با کاهش هزینه های حمل و
نقل مواد خام، ترویج رقابت سالم در بازار مشترک، سیاست های مشترک در کشاوری ، انرژی، قناوری و حمل و نقل اعلام شده است.

 

ساختار و سازمان کار اتحادیه


شورای عالی اقتصادی اوراسیا ، مهمترین رکن اتحادیه اقتصادی اوراسیا است که از سران کشورهای عضو (روسای حکومتHead of States ) تشکیل شده است. دومین رکن اتحادیه ، شورای بین دولتی اوراسیا
است که اعضای آن، روسای دول و نخست وزیرانHead of Governmentsکشورهای عضو هستند
هر سال یک کشور عضو اتحادیه به عنوان رئیس اتحادیه انتخاب می شود. در سال 2015بلاروس به ریاست پیشنهاد شد

 

شاخص های اصلی اقتصادی اتحادیه

ü     تولید ناخالص داخلی در اتحادیه اقتصادی اوراسیا- 2،2تریلیون دلار( % 3،2تولید ناخالص جهانی )

ü     تولید صنعتی – 1،3تریلیون دلار ( % 3،7تلید صنعتی جهانی )

ü     حجم تجارت خارجی با کالاهای اتحادیه اقتطادی اوراسیا با کشور های ثالث- 877،7میلیارد دلار( % 3،7از صادرات جهان، % 2،3از واردات جهان)

 
مساحت و جمعیت


·مساحت کشور های عضو اتحادیه بیش از 20میلیون کیلومتر مربع می باشد
·تعداد جمعیت برای 1ژانویه 182،7 -2016میلیون نفر ( % 2،5تعداد جمعیت جهانی)
·تعداد جمعیت جهانی به لحاظ اقتصادی فعال در سال 92،9 -2016میلیون نفر( %2،8تعداد
جهانی9
·نرخ بیکاری ) % 5،3اتحادیه اروپا 10،2، ایالات متحده آمریکا %6،2، جهان %8،2(  %4،9 کمتر از نرخ اروپا


انرژی
·استخراج نفت - 607،5میلیون تن، جایگاه 1 در جهان(%14،6تولید جهانی)
·استخراج گاز - 682،6میلیارد متر مکعب، جایگاه 2در جهان ( %18،4تولید جهانی)
·تولید اترژی برق 1210،2میلیارد کیلووات ساعت، جایگاه 4در جهان( %5،1تولید جهانی)

 

مناسبات ایران و اتحادیه اقتصادی اورآسیا

ایران در سال 1395به کمیسیون اقتصادی اتحادیه اوراسیا پیشنهاد داد یک منطقه آزاد تجاری میان ایران و اتحادیه ایجاد شود. این پیشنهاد مورد استقبال اتحادیه واقع شد و طی دو سال مذاکرات متعدد و ارزیابی کمی و کیفی اقلام و میزان تعرفه ترجیحی آنها، موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین ج.ا ایران واتحادیه اقتصادی اوراسیا در تاریخ 27اردیبهشت 1397در شهر آستانه قزاقستان به امضا رسید. این یکموافقتنامه موقت است که در راستای ایجاد ترتیبات تجارت آزاد بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه منعقدشده است. موافقتنامه یاد شده پس از اعلام تصویب در فرآیند قانوگذاری ملی کشورهای عضو در 5آبان سالجاری اجرایی شد. طبق این موافقتنامه، یکسال پس از اجرای موافقتنامه موقت، مذاکره برای انعقاد موافقتنامه تجارت آزاد آغاز خواهد شد. چنانچه موافقتنامه تجارت آزاد نهایی نشده باشد طرفین در خصوص تداوم موافقتنامه موقت تصمیم گیری خواهند کرد. موافقت نامه مفصل ترین و جامع ترین موافقت نامه ای است که تاکنون جمهوری اسلامی ایران با یک اتحادیه اقتصادی منطقه ای منعقد کرده و شامل 9فصل می باشد.

ظرفیت ها و عوامل وابستگی متقابل ایران و اتحادیه اورآسیا

اتحادیه اقتصادی اورآسیا همچنان که از نام آن پیداست دارای ماهیت اقتصادی با تمرکز بر فعالیتهای تجاری و گمرکی است که هدف آن در وهله نخست تسهیل تجارت بین کشورهای عضو است. در همین حال از دیدگاه راهبردی اتحادیه مذکور واجد ویژگی هایی است که مناسبات ایران با آنرا از روابطی صرفا تجاری فراتر می برد.

ایران به عنوان گذرگاهی برای دسترسی به آبهای آزاد اقیانوس هند و منطقه خاورمیانه مهمترین ویژگی مناسبات ایران با اتحادیه از دیدگاه ژئوپلتیک و برخاسته از عامل ژئوپلتیک است. منظورگذرگاهی است که ایران می تواند در اختیار تجارت کشورهای عضو اتحادیه برای دسترسی به آبهای آزاداقیانوس هند و منطقه خاورمیانه قرار دهد. سه عضو کنونی اتحادیه شامل قزاقستان ، ارمنستان و قرقیزستانکشورهای بسته و محصور در خشکی ( ) Land lockهستند. دسترسی تجاری بلامانع این کشورها به آبهای آزاد وخاورمیانه امتیاز بزرگی را نصیب این کشورها برای توسعه صادرات می نماید. در عین حال بهره گیری حداکثری از این مزیت نیازمند ارتقاء جشمگیر زیرساخت های ترانزیتی ایران است که در صورت تحقق میتواند علاوه بر ایجاد درآمد سرشاری برای ایران، وابستگی اقتصادی و به تبع آن سیاسی بین ایران و اورآسیارا تقویت نماید.

بستر سازی برای مناسبات راهبردی ایران -روسیه و دسترسی روسیه به اقیانوس هند
یکی از ویژگی های بارز اتحادیه اقتصادی اوراسیا، وزن غالب روسیه در آن (از نظر تولید ناخالصی داخلی،جمعیت، جریان تجارت و سرمایهگذاری) و در واقع هیمنه روسیه بر این اتحادیه است.. این نکته نیز آشکاراست که دسترسی به آبهای گرم اقیانوس هند برای روسیه به عنوان عضو ارشد این اتحادیه و بلاروس نیز یک فرصت به شمار می آید. الحاق ایران به اتحادیه اورآسیا می تواند با تقویت مناسبات تجاری ایران و روسیه به عنوان گامی برای بسترسازی مناسبات راهبردی دو کشور نیز ارزیابی شود. موقعیت ژئوپلتیک ایران در دسترسی مستقیم به اقیانوس هند و اهمیت فزاینده اقیانوس هند از دیدگاه ژئوپلتیک و ژئواکونومیک، اهمیت
راهبردی تعمیق مناسبات ایران و روسیه را نشان می دهد. در این زمینه می توان ارزش و اهمیت روزافزون اقیانوس هند در نظم گرایی های جدید ژئوپلیتیکی با محوریت قدرتهای مستقل آسیایی و تلاش روسیه برای کسب جایگاه جهانی جدید اشاره داشت .به عقیده صاحب نظران حوزه ژئوپلتیک رقابتها در آینده اقیانوس هند به طور عمده بین ایالات متحده، چین و هند دیده میشود. و به تبع آن بر دامنۀ اهمیت اقیانوس هند افزوده می شود و لزوم حضور و ایفای نقش بسیاری از کشورها ازجمله حضور قدرتمند ایران در این قلمرو دریایی افزوده می شود.

اتحادیه اوراسیا حلقه اتصال ایران به نظام تجارت چندجانبه

پیوستن ایران به اتحادیه اورآسیا در آینده امکان دسترسی جمهوری اسلامی ایران به بازار اتحادیه را فراهم می ساخته و موجب افزایش صادرات غیر نفتی کشور می شود. الحاق ایران به اتحادیه اورآسیا ز نظر ایجاد یک سازو کار ضد تحریمی دارای اهمیت است . حجم روابط تجاری طرفین از سال 2013تا 2014نشان می دهد که مناسبات تجاری ایران با اورآسیا تاحدود زیادی می تواند مستقل از تحریمهای یکجانبه ایالات متحده آمریکا جریان داشته باشد.

ویژگی دیگر پیوستن ایران به اتحادیه اور آسیا از این جهت است که ایران را برای نخستین بار یک اتحادیه اقتصادی منطقهای خواهد ساخت. این تحول از این جهت اهمیت خواهد داشت که ایران تنها کشور دارای اقتصاد بزرگ است که علیرغم درخواست و تلاش های مستمر از الحاق به سازمان جهانی تجارت ()WTO جا مانده است. سازمان جهانی یک سازمان مهم بین المللی است که نزدیک به 97درصد تجارت جهانی
تحت قواعد آن اداره می شود و در حال حاضر 164عضو دارد. سازمان جهانی تجارت از طریق موافقتنامه های متعدد و سازوکارهای مختلف به کاهش چشمگیر موانع تجارت بین المللی، تسهیل تجارت بین کشورها و دسترسی به بازار پرداخته و از این طریق به رشد و توسعه کشورها بویژه کشورهای درحال توسعه کمک کرده است.

جمهوری اسلامی ایران در خرداد سال ( 1375جولای ) 1996یکسال پس از تاسیس WTOدر خواست برای الحاق به این سازمان را ارائه داد لکن طی 23سال گذشته علیرغم دست یافتن به وضعیت عضویت ناظر هنوز بدلایل سیاسی از جمله مخالفت آمریکا و عربستان سعودی نتوانسته است در فرآیند الحاق به این سازمان قرار گیرد. الحاق جمهوری اسلامی ایران به اتحادیه اورآسیا علاوه بر اینکه به می تواند به عنوان گام نخست برای پیوست ایران به نظام تجارت چندجانبه بین المللی تلقی شود و اتصال کشورمان به اقتصاد جهانی را هموار سازد.

ابعاد ژئوپلیتیکی روابط ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا

دکتر محمدرضا حافظ نیا، استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس در کنفرانس تخصصی ارزیابی همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا روز یکشنبه مورخ 22 دی‌ماه 1398 در تهران برگزار شد، سخنرانی خود با عنوان ابعاد ژئوپلیتیکی روابط ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا را ارئه دادند.

در این کنفرانس که توسط انجمن آمایش سرزمین ایران برگزار شد، دکتر حافظ نیا گفت: اهداف اتحادیه اقتصادی اوراسیا عبارتند از: ایجاد فضای جغرافیایی واحد اقتصادی، توسعه بازار مشترک برای حرکت آزاد کالا، خدمات، سرمایه و نیروی انسانی، و نیز اتخاذ سیاست گمرکی مشترک. ترویج رقابت سالم اقتصادی بین کشورهای عضو، کاهش قیمت کالاها، با کاهش هزینه های حمل و نقل و مواد اولیه، اتخاذ سیاستهای مشترک در زمینه کشاورزی، انرژی، فناوری و حمل و نقل.

دکتر حافظ نیا در خصوص ابعاد ژئوپلیتیکی روابط و همکاری ج.ا.ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا موارد زیر را مطرح کردند.

1- نیاز متقابل ژئوپلیتیکی

جمهوری اسلامی ایران برای به چالش کشیدن تحریمهای اقتصادی و مالی حکومت آمریکا بر علیه خود، ناگزیر از یافتن راه برون رفت از آن می باشد. موافقت نامه همکاری دوجانبه ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا فرصتی برای رسیدن آن به این هدف است.

کشورهای عضو اتحادیه نیز برای ارتباط به اقتصاد جهانی به فضای جغرافیایی ایران نیاز دارند. آنها فرصت خوبی برای دسترسی به اقیانوسهای جهان از طریق دریای عمان و اقیانوس هند پیدا می کنند. همچنین آنها می توانند ارتباط گسترده تری به سیستمهای منطقه ای نظیر مناطق ژئوپلیتیکی خلیج فارس، اقیانوس هند، شرق آفریقا، آسیای جنوبی، آسه آن، اقیانوسیه، جنوب شرق آسیا، آسیای جنوب غربی، شرق مدیترانه، دریای سرخ و خاورمیانه پیدا نمایند.

2- برخورداری از ساختار قدرت نامتوازن

ساختار قدرت در اتحادیه اوراسیا نامتوازن است. وزن ژئوپلیتیکی روسیه از دیگران خیلی بیشتر می باشد. در درون اتحادیه قزاقستان در رتبه دوم و با فاصله وزن زیاد از قدرت درجه اول یعنی روسیه قرار دارد. اگر ایران در این سیستم به حساب آید خود بخود در رتبه دوم ساختار قدرت این اتحادیه قرار می گیرد، که منجر به رانش قزاقستان به رتبه سوم می شود. بیلاروس در رتبه بعدی قرار دارد و در رتبه آخر ارمنستان و قرقیزستان قرار می گیرند.

بنابراین با توجه به ساخت نامتوازن قدرت، اتحادیه مزبور عمدتا روسیه محور می باشد و حکمرانی در آن از نوعی یکپارچگی برخوردار خواهد بود. بطوریکه روسیه نقش کلیدی در هدایت فرایندهای آن را در راستای منافع ملی خود بعهده خواهد داشت.

3- امکان توسعه روابط حسنه ایران با اعضای اتحادیه

بستر ژئوپلیتیکی مناسبی برای توسعه روابط دو و چند جانبه بین ج. ا. ایران و کشورهای عضو و نیز شهروندان آنها وجود دارد. زیرا آنها دارای علایق و دغدغه های ژئوپلیتیکی مشترکی هستند. در عین حال زمینه رقابت ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی قابل توجهی بین ایران و اعضای آن وجود ندارد.

چنین رقابتهایی تنها در رابطه دو جانبه ایران و روسیه محتمل است که آنهم در شرایط وجود الزامات و ساختارهای ژئوپلیتیکی/ ژئواستراتژیکی جهان کنونی، توسعه روابط نزدیک و همکاری گسترده بین آن دو را در سطح تاکتیکی اجتناب ناپذیر کرده است. توسعه اینگونه همکاریها ممکن است الگوی جدیدی از روابط استراتژیکی بین آن دو را بدنبال داشته باشد.

4- گسترش امکان دسترسی اعضا به فضاهای جغرافیایی فراتر

همکاری و عضویت ایران در اتحادیه مزبور باعث گسترش دسترسی همه اعضا به مناطق ژئوپلیتیکی پیرامون اوراسیا و نتیجتا افزایش پتانسیل مراودات اقتصادی بین آنها می شود. نظیر: اتحادیه همکاری منطقه ای حاشیه اقیانوس هند، اتحادیه آفریقا و جامعه شرق آفریقا، منطقه اقیانوسیه، اتحادیه همکاری منطقه ای جنوب آسیا (سارک)، اتحادیه جنوب شرق آسیا (آسه آن)، شورای همکاری خلیج فارس، سازمان همکاری شانگهای، سازمان همکاری اسلامی، سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا/اقیانوسیه در اقیانوس کبیر (اپک)، سازمان همکاری منطقه ای دریای سیاه، اتحادیه اروپا (EU) ، اعضای موافقتنامه تجارت آزاد اروپای مرکزی (CEFTA)، منطقه بالتیک و اسکاندیناوی.

5- تقویت همکاریها در سیستمهای ژئوپلیتیکی درون منطقه ای

در قلمرو اوراسیا سیستمهای ژئوپلیتیکی متعددی وجود دارد که متشکل از یک یا چند عضو اتحادیه هستند. بنابراین می تواند به تسهیل و تقویت روابط و مراودات درون منطقه ای و انسجام بیشتر آنها در قلمرو اوراسیا کمک نماید. نظیر: منطقه خزر، آسیای مرکزی، قفقاز، منطقه اکو، منطقه CIS، منطقه شانگهای، مسیر پروژه یک کمربند یک راه، و سایر سازمانهای منطقه ای پسا شوروی.

6- تسهیل و توسعه مناسبات فرا اقتصادی بین مجموعه های اوراسیایی

روسیه اوراسیا را قلمرو ژئوپلیتیکی خود می داند که به نوعی قلمرو جغرافیایی شوروی سابق نیز هست که میراث دار آن روسیه به عنوان کشور و قدرت جهانی بین قاره ای می باشد. روسیه به عنوان یک قدرت بری در منازعات خود با رقیب کروی اش یعنی آمریکا و مجموعه استراتژی بحری، نیاز به انسجام بخشی به مجموعه اوراسیا را دارد تا بتواند به موازنه ژئواستراتژیک و ژئوپلیتیک در جهان برسد. بنابراین در صدد است تا قلمرو ژئواستراتژیک بری اوراسیا را در برابر قلمرو ژئواستراتژیک بحری (آتلانتیک/ پاسیفیک) سازماندهی و رهبری کند. همچنین سعی می نماید از همراهی چین و مجموعه های مرتبط با آن نیز استفاده نماید. هر چند خود را در شرایط رقابت ژئوپلیتیکی با چین نیز می بیند. از اینرو ایجاد، توسعه و انسجام مجموعه های اقتصادی، سیاسی و امنیتی به محوریت خود نظیر سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO)و سی آی اس (CIS)را در دستور کار قرار می دهد. جذب و توسعه روابط با جمهوری اسلامی ایران نیز در چارچوب اهداف مزبور معنی پیدا می کند. بر این اساس توسعه مناسبات اقتصادی در قالب اتحادیه اوراسیا و یا شانگهای می تواند به توسعه مناسبات سیاسی، امنیتی و نظامی نیز کمک نماید.

7 - پتانسیل گسترش و جذب اعضای جدید

در صورت استحکام بیشتر و توسعه فعالیتهای اقتصادی و تجاری اتحادیه اوراسیا، امکان افزایش رغبت کشورهای پیرامونی و حتی فرامنطقه ای برای الحاق و عضویت در آن وجود دارد. بویژه کشورهایی که با توجه به مقتضیات ژئوپلیتیکی جهان از روابط حسنه تر با روسیه و اعضای اتحادیه برخوردارند. نظیر ترکیه، سوریه، چین، کره شمالی، تاجیکستان، مولداوی، ازبکستان، مغولستان، ترکمنستان، هند، و غیره.

در این صورت این اتحادیه می تواند نوعی قرینه سازی اتحادیه اروپا و باز ساخت آلترناتیو کومکون برای ایجاد بلوکهای ژئواکونومیک و توسعه رقابت قدرت جهانی در بعد اقتصادی باشد.
 

این استاد جغرافیای سیاسی در خصوص چالشهای ژئوپلیتیکی این همکاری موارد زیر را بیان کردند:

1- ادامه پروژه تحریم ایران توسط آمریکا؛ که ممکن است حکومت آمریکا بر کشورهای عضو اتحادیه و شرکتها و بازیگران اقتصادی آنها فشار وارد نموده یا آنها را تحریم نماید، و مانع از تحقق و یا توسعه همکاری ایران با آنها شود.

2- موقعیت برتر و مسلط روسیه در اتحادیه، که ایران ناگزیر خواهد بود برنامه ها و سیاستهای اقتصادی و تجاری خود با اعضای اتحادیه را، با حکومت روسیه هماهنگ نماید.

3- تردید در تاثیر قابل توجه بر گسترش روابط تجاری چند جانبه با اعضای اتحادیه، بدلیل ضعف بسترهای نیاز متقابل و مزیتهای اقتصادی هم تکمیل طرفین از سویی، و داشتن کارکردهای اقتصادی مشابه و رقابتی بویژه در حوزه نفت و گاز از سوی دیگر.

دکتر حافظ نیا در پایان گفت: علی رغم چالشهای موصوف، طرفین بدلیل علایق ژئوپلیتیکی مشترک باید شرایط فراهم شده برای همکاری اقتصادی دو جانبه بین ایران و اتحادیه را فرصتی ارزشمند تلقی نمایند. آنها برای فراوری این فرصت در راستای منافع ملی و جمعی خود، باید بسترهای نهادی و حقوقی، سازوکارهای اجرایی و عملیاتی، زیرساختهای سیاسی، ژئوپلیتیکی، اجتماعی، فنی، عمرانی، مالی و بانکی، اقتصادی، تجاری، بیمه ای، امنیتی، اداری، بین المللی، ارتباطی و حمل و نقلی را فراهم نمایند.

دکتر امیر محمودزاده، رئیس انجمن آمایش سرزمین ایران و دبیر کنفرانس  گفت: مدیریت ریسک مقدم بر مدیریت بحران است و کشور باید به سمت مدیریت ریسک برود تا از بحران ها نجات پیدا کنیم، تا زمانی که مدیریت ریسک وجود نداشته باشد هر روز با بحران های جدیدی روبرو هستیم. در مدیریت ریسک به مدیران توانمند، صادق و حرفه ای نیاز هست که بتوانند با مردم گفتگو و مذاکره کنند.

دکتر محمودزاده افزود: در شرایط فعلی سطح مذاکره با مردم پائین آمده است، از ظرفیت ها، از دانشجویان و از افراد جامعه استفاده بکنیم که بتوانیم ثبات اجتماعی داشته باشیم و بتوانیم کارهای اقتصادی انجام دهیم.

در مورد بحث اوراسیا ما یک فرصت استثنایی و خوب را در جهت پیوستن به یک اتحادیه اقتصادی خواهیم داشت و امیدوارم با یک نگاه آینده پژوهانه و کارآفرینانه ، با شاخص های پیش نگر به این بازار ورود بکنیم. لازمه ورود به این بازار شناخت فرهنگ، زبان و تجارت روسیه است. آنقدر که روس‌ها ما را می‌شناسند ما از روس‌ها شناختی نداریم، نه در حوزه فرهنگ و نه در حوزه اقتصاد آنها خوب کار نکرده ایم. کار با روس‌ها پیچیدگی خاص خود را دارد.

اتفاقی که در اتحادیه اقتصادی اوراسیا قرار است بیفتد فقط مربوط به حمل بار و کالا نیست بلکه یک اتفاق بزرگ علمی و فناورانه نیز هست، یک کریدور تأمین نیروی انسانی، یک کریدور ایجاد اشتغال فرامرزی و تبادل نیروی انسانی نیز هست.

دکتر محمودزاده گفت: امید است که تجار بتوانند از فرصت مهیا شده استفاده کنند و مدیران زیرساخت‌های آن را فراهم کنند و افرادی که صاحب علم و اندیشه هستند بتوانند این مباحث را برای تجار بشکافند که هدف ما از ورود به اوراسیا چیست؟ و دنبال چه چیزی هستیم؟

فرصت ها و محدودیت های همکاری ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا

 دکتر جهانگیرکرمی عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران نیز در ادامه این نشست ،درباره فرصت ها و محدودیت های همکاری ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا سخنرانی فرمودند.  ایشان اظهار داشتند توسعه در نگرش دولت مردان ما امر معقولی است و به تبعه آن همگرایی های اقتصادی در سال های اخیر در چند مورد معقول واقع شده است اما روند صنعتی نشان می دهد :
1- پیشی گرفتن صادرات غیر نفتی بر صادرات نفتی ایران
2- منطقه ای شدن اقتصاد ایران ( ترکیه – عراق – ارمنستان – امارات – ترکمنستان ) این روند، روند همگرایی را نشان می دهد.
3- نهاد جمهوری اسلامی بخشی به ایدئولوژیک بودن و سیاست خاص ایران بر می گردد ولی بخشی برمی گردد به اینکه ما در میان سازمان هایی قرار گرفته ایم که به راحتی ایران را نمی پذیرند.
4- اتحادیه اقتصادی اوراسیا درون یک چارچوب منطقه ای قابل درک است بخاطر شرایط ایران همکاری با این سازمان یک فرصت است.
ما در چهار جهت کشور بخاطر شرایط ژئوپلیتیکی باید روابط گسترده داشته باشیم.

 



کلمات کلیدی


captcha